گروهی غیرنظامی كه در مركزی مذهبی تحت عنوان Mt. Carmel Center زندگی می كردند و تحت عنوان فرقه ی Davidian شناخته می شدند.
ماجرا در 28 فبریه با یورش ناگهانی به شیوه ی جنگی اغاز شد و با شلیك گلوله از هلیكوپتر به سمت اقامتگاه زن ها و بچه ها تكمیل شد و بدنبال ان محاصره ی طولانی مدتی اغاز گردید. در 19 اوریل، دولت امریكا تانك ها را برای تخریب و نابودی و پخش كردن گاز در ساختمانی كه مردم در ان زندگی می كردند، به محل اعزام كرد. دولت امریكا اعلام كرد كه انها بدلیل نگرانی های خود از وضع بهداشتی محل اقامت دیویدیان و جلوگیری از ازار و اذیت كودكان توسط David Koresh، رهبر فرقه ی دویدیان و همچنین طولانی شدن مدت زمان ماموریت و محاصره و در نتیجه خسته شدن ماموران FBI، تصمیم به انتشار گاز در محل خانه ی تحت محاصره می گیرد.
تانك ها حفره های بزرگی در دیوارهای ساختمان ایجاد كردند و به سمت ان هجوم بردند. دولت اعلام كرد كه انها تنها میخواستند با ایجاد حفره در دیوارهای ساختمان و انتشار گاز به داخل، مردم را مجبور به ترك ساختمان كنند اما این در حالی بود كه هیچ یك از دیویدیان از ساختمان خارج نشدند.
بعد از هجوم تانك ها به سمت ساختمان، اتش سوزی اغاز شد و اتشی بسیار وحشتناك و جهنمی در حدود 40 دقیقه ساختمان را سوزاند و انرا با خاك یكسان كرد. در حالیكه انها در حال تماشای شعله های مهیب اتش از تلویزون بودند، همگان متعجب بودند كه چرا دیویدیان از ساختمان غرق در آتش خارج نمی شوند. 75 نفر در اتش كشته شدند.
نگرانی های عمومی بر محور چگونگی مرگ 33 زن، كودك و نوزاد در این حادثه، متمركز شده بود. بقایا و اجساد انها در اتاقی بهم چسبیده كه ابدار خانه و محل ذخیره ی مواد غذایی بود، پیدا شد. این اتاقی بود كه امریكاییان انرا "انبار بزرگ" نامیدند.
شواهد و مدارك موجود باعث شد تا بعضی از امریكایی ها به این نتیجه برسند كه فرقه ی دیویدیان به عمد توسط دولت امریكا كشته شدند. یك فیلم توسط یك وكیل به نام Linda Thomson در اثبات تعمد دولت امریكا در كشتار دیویدیان، ساخته شد. فیلم شامل بخشی است كه نشان می دهد در پشت ساختمان، از دهانه ی لوله ی یك تانك پخش كننده ی اتش، اتش در حال خارج شدن به سمت ساختمان است. بخش دیگری از فیلم نشان می دهد كه كارمندان یونیفورم دار ارتش امریكا كه در محل حاضر بودند و تانك هایی كه به تیغه های پهن همانند تیغه های ماشین های برف روب مجهز بودند، اثار و بقایای باقی مانده از اتش سوزی را به سمت خرابه های ساختمان كه درحال سوختن بودند، منتقل می كنند. این فیلم و تصاویر در سرتاسر امریكا پخش شد و موجبات خشم و اعتراض فراوان مردم را فراهم كرد.
دولت امریكا باز هم تكرار كرد كه تانك ها با ایجاد حفره در دیوارهای ساختمان، قصد داشتند تا بدین ترتیب دیویدیان را از ساختمان خارج كنند و راهی برای خروج انها ایجاد كنند اما دیویدیان از انجام این كار سر باز زدند و با ایجاد و قرارگرفتن در اتش، اقدام به خودكشی كردند.
بعضی ها بیان كردند كه تصاویر تانك پخش كننده ی اتش گمراه كننده بوده است. انها می گویند كه تانك ها بطور تصادفی با چراغ های نفتی موجود در ساختمان برخورد كردند و در نتیجه ی وجود مواد اتش گیر و همچنین سوخت های رایجی كه در منازل نگهداری می شود، اتش سوزی اغاز شده است. فریاد های عمومی برای اغاز بررسی كنگره درباره ی این حادثه بلند شد.
دو سال بعد از اتش سوزی 19 اوریل، بمبی در ساختمان Murrah در شهر اوكلاهاما جایی كه دفاتر دولتی فراوانی وجود دارد، منفجر شد. رسانه ها و جریان خبری امریكا، بلافاصله انفجار اوكلاهاما را به معترضین و كسانی كه دولت را در هولوكاست واكو مقصر می دانستند، نسبت دادند. معترضین و تظاهرات كنندگان به هولوكاست رخ داده در واكو، اعلام كردند كه بمب گزاری در ساختمان Murrah توسط دولت امریكا انجام شده است تا بدین وسیله طبق قانون اساسی زمینه برای خاموش كردن و توقف رسیدگی های قانونی در مورد جنایت واكو، فراهم شود.
در نهایت، پس از گذشت بیش از دو سال از جهنم ایجاد شده در تاریخ 19 اوریل 1993 در واكو، كنگره دادرسی های دراز مدت را اغاز كرد. دادرسی ها به منظور پی بردن به حقیقت و بیان ان تحت هر شرایطی، برگزار می شد. قول داده شده بود كه دادرسی ها به جدل و ستیزهای موجود پایان دهد.
اولین شرط برای بررسی و تحقیق جدی درباره ی مرگ مشكوك دیویدیان، بررسی گزارش كالبد شكافی اجساد قربانیان حادثه و مدارك فیزیكی موجود در محل رخ دادن حادثه می باشد اما كنگره گزارش های كالبدشكافی و همچنین بیشتر مدارك فیزیكی موجود را مورد بررسی قرار نداد و انهارا نادیده گرفت. در عوض، كنگره اقدام به دادرسی كردن از یك خبرنگار كه كتابی راجع به حادثه ی واكو نوشته بود، كرد.
یكی دیگر از شاهدان دادرسی، دختر نوجوانی بود كه ادعا كرده بود توسط David Koresh مورد ازار و اذیت جنسی گرفته بوده است. بعد ها مشخص شد كه این دختر، هرگز در Mt. Carmel Center زندگی نكرده بوده است و شهادت ارایه شده توسط دختر، بوسیله ی یكی از نزدیكان این دختر اماده و به او داده شده است.
كنگره در بررسی مدارك فیزیكی موجود، بسیار گزینشی عمل می كرد. هنگامی كه سوال های اساسی و روشن كننده ی حقیقت پرسیده می شد، كارمندان و سوال شوندگان دولت این حق را داشتند كه به هر سوالی كه خواستند پاسخ دهند.
بعد از دادرسی های سال 1995، بنظر می رسد كه تظاهرات و اعتراضات نسبت به این جنایت، پایان یافته است.
اما پاییز سال 1996، موزه ی الكترونیكی Waco Holocaust در دنیای مجازی راه اندازی شد. در این موزه، گزارش های كالبد شكافی و دلایل و مدارك قانونی فراوانی برای پی بردن به حقیقت ماجرا وجود دارد.
این مدارك حقایق تكان دهنده ای را اشكار می كند: بسیاری از دیویدیان قبل از تاریخ 19 اوریل كه تانك ها به ساختمان حمله كردند و انجارا به اتش كشیدند، مرده بودند. بعضی از مادران و بچه ها چندین هفته قبل از حمله ی تانك ها مرده بودند. اجساد بسیاری از دیویدیان بطور انتخاب شده از بین رفته بود تا زمان و دلیل مرگ انها پنهان بماند. حمله ی تانك ها و اتش سوزی، به منظور منحرف و پنهان كردن حقیقت و از بین بردن صحنه ی مرگ و جنایت انجام شده است.
عكس بقایای جسد یك كودك دوساله ی دیویدی كه در تاریخ 7 می 1993، تنها 18 روز بعد از مرگ این كودك گرفته شده است. باقی مانده ی جسد او هرگز شناسایی نشد.
این گزارش مروری بر انواع کاربردهای فناورینانو در تصفیه آب است و برای نشان دادن هر یک از آنها، به مثالهای ویژهای از نوآوریهای فناورینانو اشاره میشود. باید توجه داشت که در حوزه فناورینانو محصولات و روشهای بسیار دیگری توسعه یافته، یا میتوانند موجود باشند و اینکه بسیاری از اطلاعات موجود درباره این مثالها مبتنی بر اطلاعاتی است که تولیدکنندگان منتشر کردهاند. از آن جایی که این محصولات هنوز در بازار موجود نبوده، یا مدت زیادی از حضورشان در بازار نمیگذرد، مطالعات پراکندهای نسبت به عملکرد آنها در حال انجام است. این متن به اطلاعات موجود درباره خطرات ناشی از این فناوری برای سلامت بشر یا محیطزیست اشاره ندارد؛ چرا که این موضوع نیازمند بحث جداگانهای است.
1. فناورینانولولههای کربنی
1-1. غشاهای نانولولهای
نانولولههای کربنی میتوانند برای تشکیل غشاهایی با تخلخل نانومتری و دارای قابلیت جداسازی آلودگیها، به طور یکنواخت همراستا شوند. تخلخلهای نانومتری نانولولهها این فیلترها را از دیگر فناوریهای فیلتراسیون بسیار انتخابپذیرتر نموده است. همچنین نانولولههای کربنی دارای سطح ویژه بسیار بالا، نفوذپذیری زیاد و پایداری حرارتی و مکانیکی خوبی هستند. اگر چه چندین روش برای سنتز نانولولههای کربنی استفاده شده است، غشاهای نانولولهای میتوانند به وسیله پوششدهی یک ویفر سیلیکونی با نانوذرات فلزی به عنوان کاتالیست، که موجب رشد عمودی و فشردگی بسیار زیاد نانولولههای کربنی میشود، سنتز شوند و پس از آن برای افزایش پایداری، فضای بین نانولولههای کربنی را با مواد سرامیکی پر نمود.
حذف آلودگیها
مطالعات آزمایشگاهی نشان میدهد که غشاهای نانولولهای میتوانند تقریباً همه انواع آلودگیهای آب را حذف کنند؛ این آلودگی شامل باکتری، ویروس، ترکیبات آلی و تیرگی است. همچنین این غشاها نویدی برای فرایند نمکزدایی و گزینهای برای غشاهای اسمز معکوس هستند.
مقدار تصفیه آب
اگر چه تخلخل نانولولههای کربنی به طور قابل توجهی کوچک است، غشاهای نانولولهای نشان دادهاند که به خاطر سطح داخلی صاف نانولولهها، شدت جریان بیشتر یا یکسانی نسبت به تخلخلهای بسیار بزرگتر دارند.
هزینه
با توسعه روشهای جدید و بسیار مؤثر برای تولید نانولولههای کربنی، هزینه تولید غشاهای نانولولهای به طور پیوسته کاهش مییابد. بر اساس پیشبینی برخی منابع، به دلیل کاهش قیمت نانولولههای کربنی، غشاهای نانولولهای بسیار ارزانتر از سایر غشاهای فیلتراسیون، غشاهای اسمز معکسوس، سرامیک و غشاهای پلیمری خواهد شد. از آن جا که نانولولههای کربنی شدت جریان بالایی را نشان میدهند، فشار مورد نیاز برای انتقال آب نسبت به فرایند نمکزدایی با اسمز معکوس، کاهش مییابد و به دلیل این ذخیره انرژی، نمکزدایی با استفاده از فیلترهای نانولولهای بسیار ارزانتر از اسمز معکوس خواهد بود. انتظار میرود غشاهای نانولولهای بسیار بادوامتر از غشاهای متداول باشند و استفاده مجدد از آنها بازدهی فیلتراسیون را کاهش ندهد.
روش مصرف
غشاهای نانولولهای میتوانند در گزینههای مشابهی به عنوان غشاهای میکروفیلتراسیون و اولترا فیلتراسیون استفاده شوند. مطالعات نشان میدهد که این مواد بادوام و در برابر گرما مقاومند و تمیز کردن و استفاده مجدد از آنها ساده است و با استفاده از فرایند اولتراسونیک و اتوکلاو درC ْ121 در مدت 30 دقیقه تمیز میشوند.
توضیحات تکمیلی
انتظار میرود در پنج الی ده سال آینده، شاهد ورود غشاهای نانولولهای نمکزا به بازار باشیم. اخیراً محققان برای غلبه بر چالشهای مرتبط با افزایش مقیاس فناوری، فعالیتهای تازهای را مدنظر قرار دادهاند.
1-2. نانوغربالها
آزمایشگاههای سلدن (Seldon)، چندین طرح مبتنی بر فیلترهای نانوغربال را توسعه دادهاند. نانوغربال از نانولولههای کربنی جفت شده با یکدیگر تشکیل میشود که روی یک زیرلایه متخلخل و منعطف قرار گرفتهاند. و میتوان برای تشکیل فیلترهای شبهکاغذی، آنها را روی یک زیرلایه صاف و یا لولهای قرار داد، با این کار توانایی پیچیده شده شدن به اطراف هر ساختار استوانهای متداول و یا هر ساختار دیگری را به دست میآورند، همچنین برای افزایش سطح فیلتر میتوان نانوغربالهای مسطح را تا زد. اخیراً در آزمایشگاههای مذکور چندین نمونه فیلتر قابل حمل مبتنی بر این فناوری، برای خالصسازی آب ساخته شدهاند؛ این فیلترها در اندازه قلم بوده و تحت عنوان ابزارهای فیلتراسیون نیمانند به نام water stick معروف هستند.
حذف آلودگیها
از نانوغربالها میتوان در حذف گستره وسیعی از ترکیبات آلی و معدنی و یا مواد زیستی استفاده کرد. این فیلتر میتواند از چندین لایه نانولوله کربنی ساخته شود که هر لایه قابلیت حذف نوع متفاوتی از ترکیبات را دارد. نانوغربالهای مورد استفاده در Water stick توانایی حذف بیش از 99/99 درصد از باکتریها، ویروسها، کیستها، میکروبها، کپکها، انگلها، و همچنین کاهش قابل توجه آرسنیک و سرب را دارند. نانوغربالهای چند عملکردی نیز مانند ترکیبات معدنی اعم از فلزات سنگین، کودها، فاضلابهای صنعتی و دیگر مواد میتوانند ترکیبات آلی از قبیل Pesticideها و herbicideها را حذف نمایند. همچنین میتوان فیلتر را با یک لایه ضدباکتری برای جلوگیری از تشکیل فیلم بیولوژیکی پوشاند. در حال حاضر آزمایشگاههای سلدن مشغول ارتقای این فناوری برای استفاده از آن در نمکزدایی از آب دریا هستند.
مقدار تصفیه آب
نانوغربالها در مقایسه با دیگر ابزارهای فیلتراسیون که دارای همان اندازه تخلخل هستند، به دلیل خواص انتقال جرم سریع نانولولهها، بدون استفاده از فشار، شدت جریان مناسبی را تأمین میکنند. در یک فیلتر نمونه با قطر پنج سانتیمتر شدت جریان شش لیتر بر ساعت مشاهده شده است. همچنین water stick برای تصفیه یک لیتر آب آلوده در 90 ثانیه طراحی شده است. این فیلتر، در طول عمر مفیدش 200 تا300 لیتر آب تولید میکند؛ اگر چه این مقدار میتواند با تغییرات پیش از فیلتراسیون افزایش داده شود.
هزینه
آزمایشگاه سازنده برای قیمتگذاری water stick یک طرح رقابتی را با دیگر فناوریهای مشابه در نظر دارد، تا این فناوری برای مردم کشورهای در حال توسعه قابل استفاده باشد.
روش مصرف
Water stick که شبیه نی نوشیدنی طراحی شده آب تمیز آشامیدنی تولید میکند. اخیراً نمونهای از Water stick به گونهای طراحی شده است که میتوان وسیلهای با فیلتر قابل تعویض را طراحی کرد. علاوه بر این هنگامی که عمر مفید این فیلتر به پایان میرسد، به طور اتوماتیک جریان را متوقف میکند. نانوغربالها توان ترکیب با دیگر ابزارهای فیلتراسیون را دارند.
توضیحات تکمیلی
آزمایشگاههای سلدن، سیستم تولیدی را برای تولید نانوغربالها توسعه دادهاند؛ این سیستم دارای صرفه اقتصادی، ظرفیت تولید 276 متر مربع بر ماه است که هر متر مربع برای 396 فیلتر کافی است. در حال حاضر پزشکان آفریقایی نمونهای از water stick را مورد استفاده قرار دادهاند.
2. روشهای دیگر نانوفیلتراسیون
2-1. فیلتر آلومینای نانولیفی
شرکت Argonide فناوری جاذبهای نانولیفی را به صورت کارتریج فیلترهای نانوسرام عرضه کرده است. این جاذبها از نانوالیاف آلومینا با بار مثبت روی زیرلایه شیشهای تشکیل شدهاند. نانوالیاف آلومینا سطح بیشتری نسبت به الیاف متداول داشته و بار مثبت بالایی دارند که باعث جذب سریعتر آلودگیهای باردار منفی از قبیل ویروسها، باکتریها و کلوئیدهای آلی و غیرآلی میشود.
حذف آلودگیها
فیلترهای نانوسرام بیش از 99/99 درصد ویروسها، باکتریها، انگلها، ترکیبات آلی طبیعی، DNA و کدری را حذف میکند، همچنین دارای قابلیت جذب 9/99 درصد از نمکها، مواد رادیواکتیو و فلزات سنگین از قبیل کروم، آرسنیک و سرب را هستند، حتی اگر ذرات، نانومقیاس و یا حل شده باشند. فیلترهای نانوسرام در PH بین پنج تا 9 بهتر عمل میکنند.
مقدار تصفیه آب
شدت جریان فیلترهای نانوسرام بدون استفاده از فشار حدود یک تا 5/1 لیتر بر ساعت، به ازای هر سانتیمتر مربع از فیلتر است. حداکثر فشار چهار bar میتواند به فیلتر اعمال شود که منجر به شدت جریان 9 تا ده لیتر بر ساعت به ازای هر سانتیمتر مربع از فیلتر خواهد شد. کارتریج فیلترهای نانوسرام دارای یک طراحی تاخورده است که سطح آنها را افزایش میدهد. همچنین طبق گزارش فیلتر به طور متوسط مقاومت عملکردی بالایی نسبت به غشاهای بسیار متخلخل دارد.
هزینه
شرکت آرگوناید (Argonide) هزینه تولید فیلترهای نانوسرام را ارزان اعلام کرده است؛ چرا که آنها میتوانند با استفاده از فناوری کاغذسازی تولید شوند. در حال حاضر هر متر مربع فیلتر ده دلار هزینه برمیدارد، که ممکن است این مقدار به سه دلار برسد. کار تریج فیلترها به ازای 20-200 فیلتر، وابسته به قطر آنها در حدود 37 دلار هزینه دارند. صفحات فیلتر میتوانند با قرار گرفتن در اطراف لولههای فلزی، بین دو فیلتر متداول و یا در یک نگهدارنده مجزا، هزینه نهایی فیلتر را کاهش دهند. فیلترهای نانوسرام به جای جمعآوری ذرات بسیار ریز بر روی سطح، آنها را جذب میکنند؛ بنابراین نسبتاً عمر مفید و طولانیتری دارند.
روش مصرف
مطابق با توصیههای شرکت آرگوناید، فیلترهای نانوسرام به تصفیههای پیشین و یا پسین، تمیز کردن، شارژ مجدد فیلتر و یا از بین بردن مواد زاید خطرناک نیاز ندارند. این فیلترها به طور همزمان ترکیبات شیمیایی و بیولوژیکی را بدون استفاده از مواد گندزدای شیمیایی و یا مواد منعقدکننده، حتی در آبهای شور بسیار کدر حذف میکنند.
توضیحات تکمیلی
به گفته شرکت آرگوناید، فیلترهای نانوسرام میتوانند پودرهای بسیار ریز فلزی حذف شده را برای کاربردهای صنعتی بازیافت کنند.
2-3. نانوالیاف جاذب جریان
شرکت KX طرحی از فیلترهای جاذب جریان شامل نانوالیاف را با هدف استفاده در کشورهای در حال توسعه بهرهبرداری کرده است. فیلتر شامل یک لایه پیش فیلتراسیون برای حذف چرکها، یک لایه جاذب برای حذف آلودگیهای شیمیایی و یک لایه نانوالیاف برای حذف آلودگیها و ذرات کلوئیدی است. نانوالیاف از چندین پلیمر آبدوست، رزینها، سرامیکها، سلولز، آلومینا و دیگر مواد ساخته میشوند. این فناوری در مقیاسهای خانگی و شهری قابل دسترسی است.
حذف آلودگیها
طبق گزارشها، فیلترهای سطح فعال بیش از 99 درصد از باکتریها، ویروسها، انگلها، آلودگیهای آلی و دیگر آلودگیهای شیمیایی را حذف میکنند.
مقدار تصفیه آب
طبق اعلام شرکت سازنده، مقیاس خانگی فیلترهای سطح فعال میتواند به ازای هر فیلتر375 لیتر آب را با سرعت چهار تا شش لیتر بر ساعت تولید کند. در مقیاس روستایی بیش از 7500 لیتر بر روز با سرعت 6/5 لیتر بر دقیقه تولید میکند. در مقیاس روستایی هر فیلتر برای بیش از 95 هزار لیتر آب مؤثر است.
هزینه
انتظار میرود فیلترهای خانگی شش تا11 دلار فروخته شوند و فیلترهای جایگزین برای آنها 8/0تا9/0 دلار هزینه دربر خواهد داشت؛ یعنی 002/0 دلار به ازای هر لیتر آب. همچنین فیلترهای روستایی بین 100 تا 150 دلار هزینه خواهند داشت که تقریباً 0003/0 دلار به ازای هر لیتر است.
روش مصرف
طراحی فیلترهای سطح فعال به گونهای است که بدون استفاده از تجهیزات وسیع، یا نگهدارنده بهآسانی قابل استفاده باشند.
3. سرامیکهای نانوحفرهای، کِلِیها و دیگر جاذبها
3-1. غشای سرامیکی نانوحفرهای
شرکت آلمانی AG Nanovation، طرحی از فیلترهای سرامیکی نانوحفرهای را تحت عنوان Nano pore و سیستمهای فیلتراسیون غشایی را با مقیاسهای متنوعی عرضه نموده است. فیلترهای غشایی Nano pore از نانوپودرهای سرامیکی روی مواد پایه از قبیل آلومینا تشکیل شدهاند و در اندازههای متفاوت و در دو شکل لولهای و مسطح موجود هستند. این محصولات با استفاده از نانوپودرهای سرامیکی شرکت و تحت فرایندهای پیوسته تولید میشوند.
حذف آلودگیها
طبق ادعای شرکت سازنده، فیلترهای غشایی Nanopore باکتریها، ویروسها و قارچها به طور مؤثر از آب حذف میکنند. علاوه بر این آزمایشهای کیفی آب، Coliformها، fecal coliformها، Salmonella یا streptococci را در آب تصفیه شده نشان نمیدهند.
مقدار تصفیه آب
مقدار آب تولیدی وابسته به اندازه و شکل فیلتر و کیفیت آب تصفیه شده است. یک واحد فیلتراسیون با ابعاد cm 15× 60×120 سطحی معادل با 2 m 11 ایجاد کرده، میتواند 8 هزار لیتر آب آلوده را در روز تصفیه کند.
هزینه
تولید سیستمهای فیلتراسیون غشایی بر مبنای pore Nano با فرایندهای پیوسته که همزمان تمامی لایههای فیلتر مونتاژ میشوند، ارزان است؛ هنگامی که تمامی هزینههای فیلتراسیون که شامل حفظ، جایگزینی فیلترها، تمیز کردن عوامل و هزینههای عملیاتی است، با مواردی از قبیل عمر طولانیتر فیلتر، پایداری بیشتر و تمیز کردن کمتر همراه شوند، هزینه این فیلترها با فیلترهای پلیمری قابل رقابت میگردد.
روش مصرف
فیلترهای غشایی Nano pore با توجه به خواص ضدرسوبی بسیار شدید خود نیاز به تمیزسازی مکرر ندارند. همچنین میتواند به جای پاکسازی شیمیایی با بخار استرلیزه شود. غشاهای Nano pore نسبت به آلودگیهای قارچی و باکتریایی، اصطکاک، اسید و بازهای غلیظ شده، دمای بالا و اکسیداسیون مقاوم هستند.
3-2. تکلایههای خودآرا روی پایههای مزوپروس (SAMMS)
آزمایشگاه ملی پاسیفیک نورث وست (PNNL) تکلایههای خود آرا روی پایههای مزوپروس را توسعه داده است. این فناوری از مواد سرامیکی یا شیشهای با تخلخل نانومتری شکل گرفته است؛ به طوری که تکلایهای از مولکولها میتوانند به یکدیگر متصل شوند. تکلایه و لایه مزوپروس، قابلیت برنامهریزی شدن برای حذف آلودگیهای خاصی را دارند. SAMMS نسبت به بسیاری از غشاها و فناوریهای جاذب دیگر، جذب سریعتر، ظرفیت بالاتر و انتخابپذیری بهتری را از خود نشان داده است. SAMMS برای حذف آلودگیهای فلزی از آب آشامیدنی، آبهای زیرزمینی و فاضلابهای صنعتی طراحی شده است.
حذف آلودگیها
PNNL مدعی است که SAMMS 9/99 درصد از جیوه، سرب، کروم، آرسنیک، کادمیم، فلزات پرتوزا و دیگر سموم فلزی را جذب میکند. همچنین طبق گزارشها، SAMMS میتواند برای حذف فلزات خاصی برنامهریزی شود؛ ولی برخی فلزات از قبیل کلسیم، منیزیم و روی را حذف نمیکند. SAMMS برای حذف آلودگیهای زیستی، یا آلی مؤثر نیست.
مقدار تصفیه آب
از SAMMS میتوان در گستره وسیعی از کاربردها از تصفیه آب مصرفی گرفته تا تصفیه فاضلابهای صنعتی، استفاده کرد. این فیلترها سطح ویژهای در حدود 600 تا هزار متر مربع به ازای هر گرم دارند. تولید هر کیلوگرم SAMMS، 150 دلار هزینه دارد که با نمونهای از رزین تعویض یونی با هزینه 42 دلار و کربن فعال با هزینه 78/1 دلار به ازای هر کیلوگرم قابل مقایسه است. همچنین برای حذف یک کیلوگرم جیوه، 13 کیلوگرم SAMMS مورد نیاز است و در مقابل، 154 کیلوگرم رزین تعویض یونی و 40 هزار کیلوگرم کربن فعال مورد نیاز خواهد بود.
روش مصرف
SAMMS به پودری شکل و اکسترود شده است که میتواند برای فیلترهای تعویض یونی مناسب باشد. این فیلترها گاهی اوقات به منظور حذف آلودگیهای جذب شده با یک محلول اسیدی احیا میشوند. آلودگیهای ایجاد شده از احیای SAMMS طبق استانداردهای سازمان حفظ محیط زیست آمریکا غیرسمی بوده، میتوانند به عنوان یک آلودگی متداول تصفیه شوند.
3-4. Arsenx
Arsenx، یک رزین جاذب متشکل از نانوذرات اکسید آهن آب دار روی یک زیرلایه پلیمری است و برای حذف آرسنیک و دیگر آلودگیهای فلزی بهکار میرود. نانوذرات، سطح ویژه بالا، ظرفیت بیشتر و سینتیک جذب سریعتری فراهم مینماید. Arsenx میتواند برای کاربردهای مصرفی کوچک و یا استفادههای صنعتی و شهری بزرگ طراحی شود، همچنین در و نیز در ابزارهای طراحی شده برای رزینهای تعویض یونی مورد استفاده قرار گیرد.
حذف آلودگیها
Arsenx موادی از قبیل آرسینک، وانادیم، اورانیوم، کروم، آنتیموان و مولیبدن را حذف و سولفاتها، کربناتها، فلوریدها، کلریدها، سدیم، منیزیم و یا آلودگیهای زیستی را حذف نمیکند.
مقدار تصفیه آب
شدت جریان عبوری آن بسیار وابسته به نوع ابزاری است که Arsenx استفاده میکند. بدون در نظر گرفتن طراحی سیستم، برای تماس بین Arsenx و آب 5/2 تا سه دقیقه زمان نیاز است. هر گرم Arsenx حدوداً 38 میلیگرم آرسنیک را نگه میدارد.
هزینه
شرکت Solmetex اشاره میکند که با توجه به کم شدن ظرفیت Arsenx در طول احیاء، میتواند نسبت به جاذبهای دیگر در طی حیاتش هزینه کمتری داشته باشد. هزینه اولیه سیستم وابسته به طراحیهای متفاوت آن است، اما به طور متداول از 07/0 تا 2/0دلار به ازای هر هزار لیتر گزارش شده است که شامل هزینههای استهلاک و هزینههای عملیاتی و حفظ و نگهداری است.
روش مصرف
Arsenx به گفته شرکت Sometex میتواند به عنوان رزینهای تعویض یونی در زمینههای مشابه مورد استفاده قرار گیرد. این فیلتر نیاز به پیش یا پس تصفیه نداشته و گاهی اوقات با محلول سود سوزآور احیا میشود و متناسب با سطح آلودگی، بعد از سه ماه تا یک سال خاصیت خود را از دست خواهد داد. گزارشها حاکی از آن است که زیرلایه پلیمری Arsenx بادوام بوده و میتواند در گسترده دمایی یک تا 80 درجه سانتیگراد عمل کند.
3-5. پلیمر حفرهای سیکلودکسترین
سیلکودکسترین یک ترکیب پلیمری است که از ذراتی با حفرههای استوانهای تشکیل شده است؛ این ذرات میتوانند آلودگیهای آلی را جدا کنند.
پلیمر سیکلودکسترین را میتوان به صورت پودر، دانهای و یا لایه نازک برای استفاده در ابزارها و کاربردهای متفاوت تولید کرد. به هر حال پلیمر سیکلودکسترین برای تصفیه آب مصرفی استفاده شده و همچنین میتواند برای تصفیه در جای آبهای زیرزمینی یا پاکسازی فاضلابهای شیمیایی آلی و نفتی نیز مورد استفاده قرار گیرد.
حذف آلودگیها
سیکلودکسترین گستره وسیعی از آلودگیهای آلی شامل بنزن، هیدروکربنهای پلیآروماتیک، فلورینها، و آلودگیهای حاوی نیتروژن، استن، کودها، Pesticidها و بسیاری دیگر را حذف میکند. آزمایشها نشان میدهند که پلیمرسیکلودکسترین این آلودگیها را تا حد ppt کاهش میدهد، در حالی که کربن فعال و زئولیت این آلودگیها را تا حد ppm کاهش میدهد. همچنین پلیمر صدهزار مرتبه بیشتر از کربن فعال، ترکیبات آلی پیوند میدهد و بازدهی حذف یکسانی برای آب با غلظت آلودگی پایین را نشان داده است. پلیمرسیکلودکسترین تحت تأثیر رطوبت هوا قرار نگرفته، میتواند در نواحی مرطوب بدون اشباع یا غیرفعال شدن، مورد استفاده قرار گیرد. همچنین آلودگیهای جذب شده را از خود عبور نمیدهد.
مقدار تصفیه آب
پلیمرسیکلودکسترین ظرفیت بارگذاری 22 میلیگرم از آلودگیهای آلی به ازای هر گرم از پلیمر را دارد، که با 58 میلیگرم به ازاری هر گرم کربن فعال قابل مقایسه است. این پلیمر برای تماس با آب آلوده حدوداً به پنج ثانیه زمان نیاز دارد. و در حین احیا ظرفیت خود را از دست نداده، میتواند به طور نامحدودی استفاده شود.
هزینه
تولید پلیمرسیکلودکسترین، ارزان بوده است و میتوان آن را مستقیماً از نشاسته، با تبدیل 100 درصد تولید شود. انتظار میرود که تولید انبوه، هزینه آن را پایینتر از قیمت کربن فعال و زئولیت آورد. شرکت پژوهشی محصولات پلیمری اشاره میکند که روشی را جهت افزایش مقیاس این فرایند برای تولید مواد توسعه داده است. اخیراً شرکت پژوهشی Manhattan یک فناوری را برای کاربردهای مصرفی توسعه داده و اظهار میدارد که تولید انبوه موجب ارزانتر شدن پلیمر نسبت به سایر روشهای حذف آلودگیهای آلی خواهد شد.
روش مصرف
پودر سیکلودکسترین میتواند در ستون، کارتریج و یا فیلترهای بستری به گونهای متراک شود که آب از آن بگذرد. سیکلودکسترین دانهای میتواند مستقیماً در منبع یا لولههای آب بهکار رود و لایه نازک آن میتواند روی زیرلایهای از شیشه برای تشکیل غشاء قرار گیرد.
از همه اشکال متفاوت سیکلودکسترین میتوان در ابزارهای طراحی شده برای فیلترها، غشاها و یا جاذبها استفاده کرد.
پلیمرسیلکودکسترین هم آبدوست و هم آبگریز است؛ لذا میتواند بدون استفاده از فشار برای جذب آب از میان تخلخلها مورد استفاده قرار گیرد. پلیمر گاهی اوقات به احیا با استفاده از یک الکل ساده از قبیل اتانول یا متانول نیاز خواهد داشت و ممکن است به خاطر به ظرفیت بارگذاری پائین آن نسبت به کربن فعال و جاذبهای دیگر به عملیات بیشتری نیاز داشته باشد.
توضیحات تکمیلی
آلودگیهایی که پلیمر سلیکودکسترین جذب میکند، میتواند بعد از احیا، برای کودها، Pesticideها و محصولات صنعتی دیگر بازیافت شود.
3-6. نانوکامپوزیتهای پلیپیرون- نانولولهکربنی
آزمایشگاه ملی پاسیفیک نورث وست یک غشای نانوکامپوزیتی شامل لایه نازکی از یک پلیمر جاذب موسوم به پلیپیرون را روی ماتریسی از نانولولههای کربنی که سطح مخصوص و پایداری غشا را افزایش میدهند، توسعه داده است. برخلاف جاذبهای دیگر که به احیای شیمیایی نیاز دارند این غشاها میتوانند به طور الکتریکی احیا میشوند.
حذف آلودگیها
غشاهای پلیپیرون دارای نانولوله کربنی با بار مثبت است و میتوان پرکلراتها، سزیم، کروم و دیگر آلودگیهای باردار منفی را حذف کند. همچنین غشاهای نانوکامپوزیتی میتوانند برای حذف نمک طراحی شوند. از آنجا که پلیپیرون میتواند به طور منفی باردار شود، بنابراین این غشاء ذرات باردار مثبت از قبیل کلسیم و منیزیم را حذف میکند.
مقدار تصفیه آب
غشاهای نانوکامپوزیتی پلیپیرون- نانولولهکربنی قابل استفاهه مجدد هستند آزمایشها نشان میدهد که این غشاها بعد از صد دوره استفاده بسیار کم بازدهی خود را از دست میدهند. همچنین به خاطر خواص انتقال جرم سریع نانولولههای کربنی شدت جریان بالایی دارند.
هزینه
انتظار میرود که غشاهای پلیپیرون- نانولوله کربنی در استفاده طولانی مدت، نسبتاً کم هزینه باشند؛ چرا که آنها میتوانند بدون از دست دادن قابل توجه ظرفیت جذب، احیا شده، استفاده شوند. این غشاها هزینههای مرتبط با خرید و ذخیرهسازی مواد شیمیایی احیاکننده و تعلیم کاربران را ندارند. علاوه بر این، انتظار میرود که هزینه نانولولههای کربنی در پنج سال آینده بین ده تا صد برابر کاهش یابد.
روش مصرف
این غشاها آلودگیهای ثانویه خطرناک تولید نمیکنند. با بکارگیری جریان الکتریکی، بار پلیمر خنثی شده و آلودگیهای جذب شده، از غشا آزاد میشوند. با حذف آلودگیها، پلیمر میتواند دوباره باردار شده و مجدداً استفاده شود.
4. زئولیت
4-1. زئولیتهای طبیعی، مصنوعی، زغالسنگ و ترکیبی
زئولیتها مواد جاذب با ساختار شبکهای جهت تشکیل تخلخلها هستند. آنها میتوانند از منابع طبیعی به دست آمده و یا سنتز شوند. زئولیتهای مصنوعی معمولاً از محلولهای سیلیکون-آلومینیوم یا زغالسنگ ساخته شده و به عنوان جاذب یا ابزار تعویض یونی در کارتریج یا فیلترهای ستونی بهکار میروند. شرکت فناوریهای AgION ترکیبی از زئولیتها و یونهای نقره طبیعی با خواص ضدباکتری تولید میکند.
حذف آلودگیها
زئولیتها به طور متداول برای حذف آلودگیهای فلزی بهکار میروند. زئولیتهای طبیعی مکزیک و مجارستان، آرسنیک را از منابع آب آشامیدنی تا حد مورد پذیرش سازمان بهداشت جهانی کاهش میدهند. زئولیتهای ساخته شده از زغالسنگ میتوانند گسترهای از فلزات سنگین شامل سرب، مس، روی، کادمیم، نیکل و نقره را از آب آلوده جذب کنند. همچنین میتوانند تحت شرایط خاصی کروم، آرسنیک و جیوه را جذب کنند. ظرفیت جذب زئولیتها متأثیر از چند عامل؛ ترکیبشان، PH آب و غلظت انواع آلودگیهاست. به عنوان مثال تأثیرات PH آب بر روی سطح باردار شده منفی و یا مثبت زئولیت قابل ذکر است. همچنین با توجه جذب آسان سرب و مس در زغالسنگ، غلظت بالای این مواد، مقدار کادمیم و نیکل حذف شده را کاهش میدهد. ترکیبات زئولیت- نقره AgIoN، بازدهی را در مقابل میکروارگانیسمها که شامل باکتریها و کپکهاست، ارتقا میدهند. زئولیت نمیتواند آلودگیهای آلی را به قدر کافی حذف کند، همچنین رطوبت هوا در اشباع زئولیتها دخالت داشته، موجب کاهش بازدهی آنها میشود.
مقدار تصفیه آب
مقدار آبی که زئولیتها میتوانند تصفیه کنند، وابسته به منبع زئولیت و ابزاری است که آنها استفاده میکنند. در مورد زئولیتهای زغالسنگ، محتوای کربن این ماده به طور قابل توجهی سطح مخصوص و در نتیجه ظرفیت جذب زئولیت را تحت تأثیر قرار میدهند.
هزینه
زئولیتها را میتوان به طور ارزان تولید کرد زیرا منبع آنها به طور طبیعی و فراوان در دسترس است. در امریکا زئولیتهای دانهای برای کاربردهای صنعتی و کشاورزی بین 30 تا 70 دلار به ازاری هر تن و برای محصولات مصرفی بین 5/0 تا 5/4 دلار به ازای هر کیلوگرم هزینه دارند.
روش مصرف
چگونگی مصرف زئولیتها بسیار وابسته به نوع ابزاری است که در آن استفاده میشوند. این ابزار میتواند شامل رزینهای تعویض یونی، کارتریج و ابزارهای ستونی و غیره باشند. علاوه بر این زئولیتها گاهی اوقات به احیا با یک محلول اسیدی نیاز دارند. مصرف زئولیتهای زغالسنگ ممکن است مشکلساز باشد، چرا که مطالعات نشان میدهند مقادیری از آلودگیهای سرب، کادمیم، کروم، مس، جیوه، روی و دیگر آلودگیها میتوانند از زغالسنگ گذشته و موجب آلودگی خاک، آبهای زیرزمینی و آب شوند. همچنین مشخص شده است که مقادیر آرسنیک و منیزیم عبور کرده از Fly ash بسیار بیشتر از مقادیر توصیه شده سازمان بهداشت جهانی است. ترکیبات زئولیت نقره AgION نیاز به پاکسازی مکرر دارند، زیرا پوشش ضدباکتری نقره از تشکیل آلودگیهای بیولوژیکی روی فیلتر جلوگیری میکند و در این صورت نیاز به ذخیرهسازی و مصرف احیاءکنندههای شیمیایی مرتفع میشود.
5. فناوریهای مبتنی بر نانوکاتالیستها
5-1. نانوذرات آهن خنثی
نانوذرات آهن خنثی (NZVI) برای تصفیه درجا و غیردرجای آبهای زیرزمینی استفاده میشوند. این ماده همزمان یک جاذب و یک عامل احیاکننده است، همچنین موجب میشود که آلودگیهای آلی به ترکیبات کربنی با درجه سمیت کمتری شکسته شوند و فلزات سنگین کلوخه شده، به سطح خاک بچسبند. NZVI را میتوان برای تصفیه درحا مستقیماً به منابع آبهای زیرزمینی تزریق کرد، یا میتوان از آن در غشاها برای کاربردهای خارجی استفاده کرد. همچنین NZVI دو فلزی که در آن نانوذرات آهن با یک فلز ثانویه از قبیل پالادیم برای افزایش فعالیت آهن پوشیده میشوند، موجود است. NZVI بسیار فعال بوده و سطح مخصوص بالایی نسبت به ZVI دانهای دارد.
حذف آلودگیها
NZVI میتواند برای فرآوری گستره وسیعی از آلودگیهای متداول زیستمحیطی، مثل متان کلردار، بنزن کلردار، Pesticideها، رنگهای آلی، تریهالومتانها، PCBها، آرسنیک، نیترات و فلزات سنگین از قبیل جیوه، نیکل و نقره استفاده شود. همچنین ممکن است توانایی کاهش پرتوهای رادیویی را داشته باشد. پالادیم پوشیدهشده با NZVI نشان داده است که همه ترکیبات کلردار را در مدت هشت ساعت تا زیر مقادیر قابل رؤیت کاهش میدهد. این در حالی است که NZVI معمولی برای حذف بیش از 99 درصد از این ترکیبات به 24 ساعت نیاز دارد. نانوذرات نسبت به آلودگیها، برای یک دوره شش الی هشت هفتهای، فعال باقی میمانند. NZVI نشان داده است که در گستره وسیعی از PHها و دماهای خاک و مقادیر Nutrient مؤثر است.
مقدار تصفیه آب
مقدار آب زیرزمینی که NZVI میتواند فرآوری کند، وابسته به کیفیت آهن، شامل تعداد دفعاتی که استفاده مجدد شده است؛ نوع زیرلایه مورد استفاده، کیفیت آب معدنی برای تولید محلول قابل تزریق، شامل مقدار اکسیژن، مقدار و نوع ذرات ریز در محلول، است. دریک مطالعه موردی، سطحی با مساحت صد مترمربع را 057/6 لیتراز محلول شامل kg 2/11 از NZVI تحت تأثیر قرار میدهد. مطالعه دیگری نشان میدهد که در یک منطقه، مقدار 136 کیلوگرم NZVI برای فراوردی 6/11میلیون کیلوگرم از خاک کافی است؛ اما در منطقه دیگر همین مقدار از NZVI تنها برای فرآوری 102 میلیون کیلوگرم از خاک بهکار میرود. دلایل ذکر شده برای این مطابقت نداشتن شامل حجم متفاوت آب مصرف شده در تهیه محلول، مقادیر متفاوت کنشپذیری آهن بهدلیل تفاوت در مقدار اکسیژن آب و مقدار متفاوت فشار کاربردی در حین تزریق است.
هزینه
NZVI حدوداً 40 تا 50 دلار به ازای هر کیلوگرم و پلادیم پوششیافته با NZVI بین 68 تا 146 دلار به ازای هر کیلوگرم هزینه دارد. اگر چه NZVI به طور قابل توجهی نسبت به ZVI دانهای و میکرومقیاس که هر کدام به ترتیب 2/2 و 75/3 دلار به ازای هر کیلوگرم هزینه دارند، گران است، اما از آن جا که مقادیر کمی از NZVI به دلیل سطح ویژه و واکنشپذیری بسیار بالای آن مورد نیاز است، از نظر اقتصادی بهصرفه است. در مقابلِ هر گرم پودر تجاری ZVI که سطحی کمتر از یک متر مربع دارد، NZVI به ازای هر گرم 5/33 مترمربع سطح واکنشپذیر داشته و سرعت تصفیه آن ده تا صد مرتبه سریعتر است.
روش مصرف
استفاده درجا و غیردرجای از NZVI نسبتاً آسان است. برای کاربردهای درجا، پودر NZVI را برای تشکیل محلول آهن با آب در یک منبع مخلوط کرده، سپس با یک پمپ و چاه تزریق مستقیماً به خاکآلوده تزریق میکنیم. از آنجا که تجهیزات مشابه مورد استفاده برای دیگر موارد تزریقی موجود است، تجهیزات چاهی خاص مورد نیاز نیست. NZVI به دلیل داشتن ذرات کوچکتر نسبت به ZVI دانهای، راحتتر تزریق شده، میتواند تا اعماق بیشتری نفوذ کند. همچنین نانوذرات NZVI میتوانند در یک ماتریس جامد از قبیل کربن فعال، زئولیت، نانولولههای کربنی و دیگر مواد برای تولید غشاهایی با کاربرد غیردرجا ایمن شوند.
5-2. فتوکاتالیستهای نانومقیاس دیاکسید تیتانیوم
دیاکسید تیتانیوم هم به عنوان عامل احیای فتوکاتالیستی و هم به صورت یک جاذب عمل میکند و به صورت درجا و غیردرجا در تصفیه آب استفاده میشود. دیاکسید تیتانیوم در حضور آب، اکسیژن و تابش UV، رادیکالهای آزاد تولید میکند که این رادیکالها آلودگیهای متفاوت را به ترکیبات کربنی با درجه سمیت کمتری تجزیه میکنند. دیاکسید تیتانیوم نانومقیاس، سطح بیشتر و فرایند فتوکاتالیستی سریعتری را نسبت به ذرات بزرگتر فراهم مینماید. دیاکسید تیتانیوم یا به صورت نانوپودر، برای استفاده در سوسپانیونها و یا به شکل فیلترهای دانهای موجود است و در چندین شکل دیگر به عنوان پوشش برای غشاهای ثابت، میکروکرههای نانوکریستالی و غشاهای ترکیبی با سیلیکا بهکار میرود.
حذف آلودگیها
دیاکسید تیتانیوم تقریباً همه آلودگیهای آلی را تجزیه میکند. این ماده بسیار آبدوست است؛ و بنابراین توانایی جذب آلودگیهای زیستی و فلزات سنگین از قبل آرسنیک را دارد. راندمان آن تابع کیفیت دیاکسید تیتانیوم، شدت پرتو فرابنفش، PH آب، موجودی اکسیژن و غلظت آلودگیها است.
مقدار تصفیه آب
سیستمهای متفاوت دیاکسید تیتانیوم، شدت جریان و سرعتهای حذف متنوعی را فراهم میکنند و ازهمه آنها میتوان محدوده استفاده کرد. نانوپودرهای سوسپانسیون شده دیاکسید تیتانیوم فرایند فتوکاتالیستی پُربازدهی را از خود نشان میدهند؛ چرا که سطح داخلی آنها در معرض تابش اشعه فرابنفش و آلودگیها قرار میگیرد. به دلیل ترکیب سطوح کنشپذیر با مواد پایه و در نتیجه، کاهش سطح فعال، بازده نانوذرات دیاکسید تیتانیوم که به عنوان پوشش استفاده شده یا روی زیرلایههایی از قبیل شیشه و سرامیک ثابت شدهاند، پنج برابر درصد بازده فتوکاتالیستی نانوذرات سوسپانسیون شده است. همچنین تخلخل غشا یا زیرلایه، بر شدت جریان و عمر مفید این سیستمها مؤثر است. میکروکرههای نانوکریستالی دیاکسید تیتانیوم، سطحی قابل مقایسه با نانوپودرها دارند، اما فرایندهای فتوکاتالیستی آهستهتری انجام میدهند.
هزینه
هزینه نانوپودرهای دیاکسید تیتانیوم برحسب کیفیت آن چند صد دلار بر کیلوگرم است. به عنوان مثال اخیراً شرکت Altair یک سیستم تولیدی به ثبت رسانده است، که میتواند نانوپودرهای دیاکسید تیتانیوم را در مقیاس انبوه و بسیار ارزان تولید کند. همچنین این شرکت فروش محصولات کوچک مبتنی بر این فناوری را طراحی میکند. این محصولات در دو اندازه 40 کیلوگرم بر ساعت و یک تا دو کیلوگرم بر ساعت موجود خواهند بود. این واحد، دیاکسید تیتانیوم را از تتراکلرید تیتانیوم تولید میکند که میتواند حدوداً هزاروصد دلار به ازای هر تن یا صد و ده دلار به ازای هر کیلوگرم فروخته شود.
روش مصرف
به دلیل سختی بازیافت و جداسازی ذرات بعد از تصفیه، استفاده از نانوپودرهای دیاکسید تیتانیوم سوسپانسیون شده مشکل است. ذرات سوسپانسیون معمولاً به وسیله اولترافیلتراسیون یا میکروفیلتراسیون جدا میشوند اما در حین این فرایند مقدار قابل توجهی از ذرات از بین میروند. استفاده از میکروکرههای نانوکریستالی آسانتر است. آنها در آب از طریق حبابسازی هوا سوسپانسیون شده و به طور طبیعی در ظرف آب برای بازیافت آسانتر تهنشین میشوند.
5-4. اکسیدآهن نانوساختار جاذب
شرکت فناوریهای Adedge آمریکا، اکسیدآهن نانوساختار دانهای و خشکی به نام AD33، برای حذف آرسنیک عرضه نموده است. AD33 با ترکیبی خواص کاتالیستی و جذبی اکسیدآهن با هم، ضمن تبدیل آرسنیک به موادی با سمیت کمتر، به طور همزمان آن را از آب جدا مینماید، این شرکت همچنین طرحی از لوازم مصرفی شامل فیلترهای AD33 را ارائه نموده است.
حذف آلودگیها
AD33 میتواند بیش از 99 درصد آرسنیک را حذف کند، همچنین میتواند مقادیر سرب، روی، کروم، مس و دیگر فلزات سنگین را کاهش دهد و آلودگیهای جذب شده را از خود عبور نمیدهد.
مقدار تصفیه آب
عمر مفید فیلترهای AD33 معمولاً دو تا چهار سال است. سیستمهای تصفیه خانگی سری مدالیون شرکت Adedge با سه دبی19، 26 و 38 لیتر بر دقیقه موجود است، همچنین شرکت Adedge کارتریجهای حاوی AD33 با دبی متوسط دو لیتر بر دقیقه را عرضه نموده است. عمر مفید این کارتریجها بین سه هزار و 800 تا 11 هزار و 400 لیتر است و به طوری که تخمین زده میشود چهار تا شش برابر بزرگتر از دیگر جاذبهای تجاری موجود است.
هزینه
هزینه کارتریجهای AD33 برای هر مورد حدوداً 50 دلار است و هزینه هر فیلتر مجزا وابسته به مقدار خریداری شده است؛ اما به طور نمونه بین هشت تا 13 دلار به ازای هر لیتر تغییر میکند.
روش مصرف
طبق توصیههای شرکت Adedge، فیلترها و محصولات AD33 نیاز به جایگزینی مکرر داشته و مواد شیمیایی یا احیاءکنندهها برای آنها استفاده نمیشود. با توجه به خشکی ابزارهای AD33، نسبت به سایر ابزارهای فیلتراسیون مبتنی بر آهن مرطوب، راحتتر استفاده میشوند؛ به طوری که در گسترده وسیعی از سیستمها استفاده میشوند. علاوه بر این، ابزارهای AD33 مصرفشده خطرناک نیست میتوان آنها را طبق استانداردهای سازمان حفاظت از محیطزیست آمریکا در زمین دفع کرد.
6. نانوذرات مغناطیسی
6-1. Magneto ferritin
نانوذرات مغناطیسی معمولاً به عنوان جاذب و نانوکاتالیست برای تصفیه آب بررسی شدهاند. شرکت انگلیسی Nano Magnetics، نانوذرات مغناطیسی را تحت عنوان Magneto ferritin ارائه کرده و مشغول بررسی توانایی آن برای انجام اسمز پیشرونده (forward osmosis) به عنوان گزینهای با بازدهی انرژی برای اسمز معکوس است. در چنین سیستمی از نانوذرات مغناطیسی برای تولید فشار اسمزی مورد نیاز برای راندن آب از میان یک غشای فیلتراسیون استفاده شدهاند. برخلاف اسمز معکوس که برای تولید فشار اسمزی نیازمند انرژی ورودی است.
حذف آلودگیها
Magneto ferritin با توانایی اسمز پیشرونده، برای نمکزدایی در نظر گرفته شده است؛ اگر چه با توجه به به نوع غشای مصرفی قادر به حذف آلودگیهای دیگر نیز هست.
مقدار تصفیه آب شرکت Nano Magnetics اشاره میکند که Magneto ferritin را میتوان از آب، بازیافت و بدون هیچ محدودیت ویژهای دوباره استفاده کرد.
هزینه
اطلاعات خاصی نسبت به هزینههای Magneto ferritin در دسترس نیست؛ اما به گفته شرکت Nano Magnetics عمر طولانی و استفاده مجدد این مواد آنها را نسبت به اسمز معکوس از لحاظ هزینه بسیار مناسبتر نموده است. همچنین اسمز پیشرونده هزینههای مرتبط با انرژی را تا 40 درصد هزینههای اسمز معکوس کاهش میدهد.
روش مصرف
هنوز برای Magneto ferritin هیچ سیستم قطعیای طراحی نشده است؛ اما برخی منابع اشاره میکنند که نانوذرات مغناطیسی در یک طرف غشاء برای ایجاد غلظت، به صورت غیرتعادلی به منبع آب اضافه شدهاند. این اختلاف غلظت فشار اسمزی مورد نیار برای راندن آب منبع از میان غشاء را ایجاد خواهد کرد. سپس نانوذرات میتوانند با استفاده از میدان مغناطیسی از آب خالصسازی شده، بازیافت شوند.
بررسی روش های خالص سازی آب با به کارگیری فناوری نان
نانو، دلالت بر یک واحد بسیار کوچک در علم اندازه گیری دارد. یک نانومتر معادل 9-10 متر یا به عبارتی یک میلیاردم متر است. اخیراً با ورود فناوری های نوین از قبیل زیست فناوری و نانو فناوری، مواد و راهکارهای جدیدی برای تصفیه آب و نیز آب و فاضلاب های صنعتی و کشاورزی معرفی شده و یا می شوند. کاربردهای فناوری نانو در این خصوص عبارتند از : نانو فیلترها، نانو فتوکاتالیست ها، مواد نانو حفره ای، نانو ذرات، نانو سنسورها، توانایی های این فناوری در تصفیه آب و با توجه به انواع آلودگی های نقاط مختلف ایران مورد ارزیابی قرار گرفته است.
در گذشته نه چندان دور اهداف تصفیه خانه های آب آشامیدنی کاهش مواد معلق و زدودن عوامل زنده بیماری زا در آب بود که با روشهای متداول فیلتراسیون و گندزدایی قابل حصول بوده اند. لیکن با افزایش غلظت مواد ریزدانه، ترکیبات ازته، مواد آلی و معدنی و فلزات سنگین به منابع آب روش های متعارف جوابگوی نیازتصفیه خانه ها نبوده و لازم است از فرآیندهای نسبتاً جدید در تصفیه خانه ها استفاده شود.
اخیراً نیز با ورود فناوری های نوین از قبیل زیست فناوری و نانو فناوری، مواد و راهکارهای جدیدی برای تصفیه آب و نیز آب و فاضلاب های صنعتی و کشاورزی معرفی شده و یا می شوند.
مفهوم نانوفناوری به حدی گسترده است که بخش های مختلف علوم و فناوری را تحت تأثیر خود قرار داده و در عرصه های مختلف از جمله محیط زیست کاربردهای وسیعی یافته است. در این مقاله به بررسی کاربردهای فناوری نانو در صنعت آب می پردازیم.
نانو فیلترها
تاریخچه نانو فیلتراسیون به دهه هفتاد میلادی زمانی که غشاهای اسمز معکوس با فشارهای نسبتاً پایین همراه با جریان آب تصفیه ای قابل قبول، بسط و توسعه پیدا کردند باز می گردد. استفاده از فشارهای بسیار بالا در فرآیند اسمز معکوس، اگر چه منجر به تهیه آب با کیفیت بسیار عالی می شد، ولیکن به همان نسبت هزینه گزاف انرژی مصرفی عاملی نگران کننده به شماره می آمد. در نتیجه، تهیه آب با استفاده از این روش از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نبود. بنابراین استفاده از غشاهایی با میزان درصد حذف پایین تر ترکیبات محلول، اما با قدرت نفوذ آب بیشتر و به طبع آن، افزایش حجم آب تصفیه شده با کیفیتی مطلوب (درحد استانداردهای مورد نظر) در فناوری جداسازی یک پیشرفت قابل ملاحظه، به شمار می آمد. از ین رو غشاهای اسمز معکوس با فشار پایین، بعنوان غشاهای نانو فیلتراسیونی شناخته شدند.
نانو فیلتراسیون فرآیند غشایی جدیدی است که خواص آن بین فرایندهای اسمز معکوس و اولترافیلتراسیون قرار دارد و در اختلاف فشار پایین (10-20 بار) قابل استفاده می باشد. به علت عمل نمودن در فشار پایین و بازیابی بالاتر، هزینه های عملیاتی و نگه داری این فرآیند به مواد شیمیایی نیاز نبوده و پساب تولیدی فشرده و غلیظ می باشد. لذا هزینه حمل و نقل و دفع آن کمتر است. به کمک تجهیزات خاص غشاء ها به طور خودکار تمیز می شود. در مورد فرآیند نانو فیلتراسیون، هزینه انرژی به مراتب از اسمز معکوس کمتر می باشد. نکته حائز اهمیت در مورد نانو فیلترها نسبت به سایر غشاها، قدرت انتخاب گری در حذف یون هاست.
غشاهای نانو فیلتراسیون معمولاً از دو لایه تشکیل می شود. لایه نازک و متراکم عمل جداسازی و لایه محافظ، عمل حفاظت در برابر فشار سیستم را انجام می دهد. غشاهای نانو فیلتراسیون معمولاً در دو نوع باردار و غیرباردار موجود هستند. مکانیسم اصلی در حذف ملکول های بدون بار، خصوصاً ترکیبات آلی بر پایه غربالسازی استوار می باشد. در حال که حذف ترکیبات یونی به دلیل بر عم کنش های الکتروستاتیک بین سطح غشا و گونه های باردار، حذف می شوند.
امروزه غشاهای نانویی تجاری، در اشکال متفاوتی استفاده می گردند. این اشکال شامل، سیستم های مارپیچی، صفحه ای، جعبه ای، لوله ای و فیبری می باشد. شکل هر یک از غشاهای نانویی براساس نوع غشا و نانویی براساس نوع غشا و به منظور بالا بردن بازده و عملکرد آن انتخاب می گردد.
نانو فیلترها برای حذف محدوده وسیعی از ترکیبات به کار گرفته شده است، از جمله :
حذف آفت کش ها از جمله آترازین، سیمازین، دیورن و ایزوپرتورن
حذف ترکیبات آلی فرار مانند مشتقات کلردار آلی سبک مانند کلروفرم، تری کلرواتیلن و تتراکلرواتیلن
حذف محصولات جانبی حاصل از واکنش گندزدا با ترکیبات آلی آب از جمله هالومتان ها
حذف کاتیون ها و سختی
حذف کروم (VI)، اورانیم، آرسنیک
حذف آنیون ها
حذف پاتوژن ها
نانو مواد
نانومواد در مقایسه با مواد در ابعاد بزرگ دارای سطوح بسیار وسیع تری هستند. به علاوه این مواد قادر به بر هم کنش با گروه های شیمیایی مختلف به منظور افزایش میل ترکیبی آنها با ترکیبات ویژه می باشند. همچنین نانومواد می توانند به عنوان لیگندهای قابل بازیافت با ظرفیت و عملکرد انتخابی بسیار بالا برای یون های فلزی سمی به هسته های رایواکتیو، حلال های آلی و معدنی به شمار می آیند.
جاذب ها به طور وسیعی به عنوان جداساز محیطی در خالص سازی آب و برای حذف آلاینده های آلی از آب آلوده استفاده می شدند. تحقیقات وسیعی در این زمینه صورت گرفته است از جمله می توان به کاربرد نانو تیوپ های کربنی تک دیواره برای حذف یون های سنگین ماننده 2Pb، 2Cu، 2Cd، چیتوزان با گروه های عاملی فسفاته برای حذف 2Pb، ترکیب کربن نانوتیوپ- اکسید سدیم برای حذف As (V) ، نانو بلورهای FeO(OH) - برای جذب AS (V) و Cr (VI) ، زئولیت های تعویض یون NaP1 برای حذف فلزات سنگین از پساب های معدنی اسیدی مانند 3Cr، 2Ni، 2Zn، 2Cu، 2Cd، نانو مواد کربنی برای جذب مواد آلی فرار، رنگ های آلی و ترکیبات آلی و ترکیبات آلی کلره، فولرن برای جذب ترکیبات آروماتیک چند حلقوی مانند نفتالین اشاره نمود.
نانو مواد حفره ای
مواد نانو حفره ای به عنوان یک زیر مجموعه مواد نانو ساختار با دارا بودن سطح منحصر به فرد، شکل ساختمانی و خواص حجمی در زمینه های مختلف از جمله، فرایندهای تعویض یونی، جداسازی، کاربردهای کاتالیستی، ساخت حسگرها، ایزولاسیون ملکولی های زیستی و خالص سازی کاربرد دارند.
به طور کلی مواد نانو حفره ای را می توان براساس دامنه قطر منافذ نانویی به سه دسته میکروپور، مزوپور و کاروپور تقسیم نمود. براساس سیستم آیوپاک، حفره های مواد میکروپور دارای قطری کمتر از 2 نانومتر
می باشند. مزوپورها دارای حفره های به قطر بین 2 تا 50 نانومتر و ماکروپورها دارای حفره هایی با قطر بیشتر از 50 نانومتر هستند.
مواد نانوحفره ای را می توان براساس جنس، از قبیل آلی یا معدنی، سرامیک یا فلز و یا خواص آنها دسته بندی نمود. در سیستم های پلی مری، سرامیکی و یا کربنی نیز مشابه این چنین حفره هایی دیده می شود که البته شکل حفره ها در آن متفاوت هست. در واقع جنس ماده، شکل حفره ها، اندازه آنها و توزیع و ترکیب حفره ها است که در نهایت مشخص کننده نوع کاربرد ماده نانو حفره ای می باشد. این مواد شامل
کربن های نانوحفره ای ترکیبات دارای کاربردهای متنوعی از جمله، جذب گازهای آلاینده، بسته های کاتالیستی، فیلترهای تصفیه آب، مخزن نگهداری گاز و... باشند.
زئولیت های نانوحفره ای عمده کاربرد زئولیت های در فرایندهای تصفیه ای آب (شامل تصفیه آب شرب و پساب های صنعتی) حذف یون های فلزات سنگین می باشد.
پلیمرهای نانوحفره ای (نانوپروس پلی مرها عمده کاربرد پلی مرهای نانوحفره ای براساس عملکرد آنها به عنوان جاذب تعریف می گردد. از جداسازی ملکول های آلی خاص از سیستم های بیولوژیکی تا کاربرد آن ها را در تصفیه آب به منظور حذف آلودگی های ناشی از ترکیبات آلی نظیر فنل ها شامل می شود.
نانو ذرات
حذف آرسنیک با نانو ذرات سریم
حذف آرسنیک با نانو ذرات اکسید آهن
حذف کروم با نانو ذرات آهن
حذف مس، کبالت و نیکل با نانو ذرات آهن
حذف ترکیبات آلی با نانو ذرات آهن
حذف آلاینده ها با نانو ذرات آهن در محل
کاهش نیترات با نانوذرات دوفلزی پالادیم- مس
گندزدایی آب با نانو ذرات نقره
نانو سنسورها در تصفیة آب و پساب
از آنجائی که بسیاری از خواصی که انتظار میرود توسط سنسورها اندازهگیری شود در سطح مولکولی یا اتمی هستند از نانوتکنولوژی در کاربردهای حسگری یا شناسایی استفادة زیادی میشود.
سنسورهایی که در ابعاد نانومتری ساخته شدهاند از حساسیت فوقالعادهای برخوردارند، عملکرد انتخابی دارند و پاسخدهنده میباشند. بنابراین تأثیر نانو تکنولوژی بر سنسورها فوقالعاده عمیق و گسترده است.
به طور کلی به منظور کنترل بوی ناخوشایند، لازم است تا اندازهگیریهایی مبنی بر میزان بوی منتشر شده انجام شود. ترکیبات بسیاری در بوهای ناشی از تصفیة پساب شناسایی شدهاند. به طور نمونه این ترکیبات عبارتند از: ترکیبات کاهش یافتة گوگرد یا نیتروژن، اسیدهای آلی، آلدئیدها یا کتونها.
در سالهای اخیر سنسورهای تجارتی مجموعهای که بینی الکترونیکی نامیده میشوند برای شناسایی میکروارگانیسمها و فلزات سنگین در آب آشامیدنی (مانند کادمیوم، سرب و روی) و به منظور شناسایی و تعیین مشخصات بوهای ناشی از مخلوط بخار جمع شده در بالای یک جامد یا مایع موجود در یک محفظة دربسته، تولید شدهاند. این سنسورها روش سریعتر و نسبتاً سادهای را برای پیگیری تغییرات در کیفیت آب و فاضلاب صنعتی فراهم میآورند.
نانوفتوکاتالیست
فتوکاتالیست مادهای است که در اثر تابش نور بتواند منجر به بروز یک واکنش شیمیایی شود، در حالی که خود ماده، دست خوش هیچ تغییری نشود. فتوکاتالیستها مستقیماً در واکنشهای اکسایش و کاهش دخالت ندارند و فقط شرایط موردنیاز برای انجام واکنشها را فراهم میکنند.
تیتانیم دی اکسید TIO2 (با گستره اندازه بین خوشهها تا کلوئیدها – پودرها و تک بلوهای بزرگ)، نزدیک به یک فتوکاتالیست ایدهآل است و تقریباً تمامی این خصوصیات رادارد. تنها استثناء آن این است که نور مرثی را جذب نمیکند. نانو ذرات دی اکسید تیتانیم، بر سطح زیرلایهای مناسبی از جمله شیشه و یا ترکیبات سیلیسی، پوشش داده میشوند و در حوضچههای تحت تابش نور ماوراء بنفش، قرار میگیرند.
بسیاری از آلایندههای موجود در آبهای صنعتی که TIO2 آنها را با آب و دیاکسید کربن تبدیل میکند عبارتند از: آلکانها، آلکنها، آلکینها، اترها، آلدئیدها، الکلها، ترکیبات آمینی، ترکیبات سیانیدی، استرها و ترکیبات آمیدی.
